A Malawi adzalipira pobwezeretsa chiphaso cha nzika – NRB

Nzika za dziko la Malawi zomwe zikhale ndi ziphaso za unzika zimene zili mkati mogawidwa mmadera ena zikuyenera kukonzeka mokwanira bwino pofuna kubwezeretsa ziphaso zawo zikazasiya kugwira ntchito kapena zikazasowa.

Malingana ndi mneneri wa bungwe loyendetsa za kalembera wa unzika mdziko muno a Norman Fulatila, poyankhula mu pulogalamu ya pa wailesi lachinayi ananenetsa kuti mzika za dziko lino zikalandira ziphaso zawo, zikuyenera kuzisamalira mokwanira bwino nthawi zonse.

Iwo anati kulembetsa mu kaundula wa unzika komwe nzika za dziko lino zalembetsa kunali kwa ulele ndipo atinso a Malawi akuyenera kulandiranso mwaulele osapereka kalikonse.

“Kugawa ziphasozi kudayambika kale mmadera omwe anayambilira kulembetsa ndipo kukupitilira koma mwa pang’ono-pang’ono, ziphasozi zikugawidwa mwaulele ndipo aliyense sakuyenera kupereka kanthu mcholinga choti atenge chiphaso chake, monganso m’mene anthu adalembetsera mwaulele koteronso kutenga,” analongosola Fulatira.

M’mau awo, a Fulatira anatsimikiza kuti ziphaso zikupitilira kufika mdziko muno pamene ziphaso za maboma ena anayi zafika mdziko muno ndipo zikuyembekezera kufika kwa eni ake m’malo momwe adalembetsera.

Iwo anati ziphaso za maboma a Dedza, Lilongwe, Ntcheu ndi Likoma zafika tsopano ndipo ziyamba kugawidwa pasadafike pa 1 December chaka chino.

Iwo anatinso ntchito yolongosola ziphaso mu ndondomeko yake ikumatenga masiku chifukwa zimabwera m’mulu umodzi.

Maboma omwe adali mu gawo loyamba mu kalembera wa dziko monga a Mchinji, Ntchisi, Salima, Nkhotakota, Dowa ndi  Kasungu adayamba kale kulandira ziphaso dzawo  kudzera mu mmalo amene adalembetsera.

A Fulatira anatinso a Malawi akuyenera kumatenga chizindikiro chowawonetsa kuti iwo ndi iwodi ndipo chiphaso ndi chawo, zinthu monga chipepala chomwe analembetsera, choyendetsera galimoto, choyendera mayiko a kunja ndi zina kuti athe kutenga chiphaso chawo, koma anatsimikiza kuti kutengerana chiphasochi nkosatheka.

Iwo anaonjezera kuti chiphaso cha unzikachi palibe munthu amene angapange cha chinyengo mu njira ina iliyonse popeza chili ndi zinthu zingapo zomwe ndi zovuta munthu kuzitsanzira nkupanga chiphaso chake.

“Nditsimikize pano kunena kuti palibe munthu amene angathe kupanga chiphaso chobera chifukwa chiphaso chathuchi chili ndi zitetezo zambiri zomwe ndi zovuta kubera, munthu oberayo ndekuti akuyenera kukhala ndi ma biliyoni a ma kwacha kuti abele komanso mzovutabe,” anaonjezera a Fulatira.

Gawo la chitatu kuyenera kulandira likhala la maboma a Blantyre, Chikwawa, Nsanje, Thyolo, Mulanje, ndi Chiradzulu omwe  adalinso mu gawo la chitatu  wa kalemberayu.